Tuesday, October 11, 2005

Bag-o nga Kamutangan han Tawhanon nga Katungod

KATUNGOD–SB–KARAPATAN
Alyansa ha Pagpanalipod han Tawhanon nga Katungod ha Sinirangan Bisayas
(Alliance for the Advancement of People’s Rights in Eastern Visayas)
Email: katungodsbisayas@yahoo.com, xandre24@yahoo.com
Website: http://www.karapatan.org
P.O. Box 204, Tacloban Central Post Office, Tacloban City, 6500 Leyte
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Interview kan Alex Lagunzad, Secretary General
han KATUNGOD-Sinirangan Bisayas
han Lingganay ha Kamatuoran, DyDW Radio Diwa
September 18, 2004

Pakiana 1: Nawara o napalagpot na hin Palparan ha Leyte-Samar ngan bag-o na an natindog nga commanding general han 8th ID, ano an assessment niyo han naglabay nga pamunuan han 8th ID ilarum kan Palparan?

Baton 1: Ha pamunuan ni Palparan, nagin madugo an record han tawhanon nga katungod (human rights records) ha aton rehiyon. Tikang han pagtikang kampanya nga teror niya ngada han relief niya han katapusan han Agosto 2005, may nahitalaan nga 570 nga kaso hin magkaduru-dilain nga porma hin pagtalapas.

Sugad ini kamakarima-dima an record nga iya iginbilin ha rehiyon ngan pangilal-an han pagbaya han responsibilidad han Pwersa Armada han Pilipinas (AFP) ngan han rehimen ni Gloria Macapagal Arroyo ngadto han mga batakan nga lagda (standards) ngan pagsurundon (guidelines) ha tawhanon nga Katungod magin local man o internasyunal. Pira hini amo an 1948 Universal Declaration of Human Rights han United Nations, an 1977 Protocol 2 han Geneva Conventions (o tinatawag liwat naton nga balaud ha gerra sibil), ngan an 1998 Comprehensive Agreement on the Respect of Human Rights and International Humanitarian Law o CARHRIHL.

Ha luyo nga bahin, maupay kit-on naton nga kadaugan ini han katawhan nga napatalsik hi Palparan ha rehiyon. Pinaagi han pagkaurusa han mga biktima, mga parag-uma, mga local nga organisasyon masa dinhi ha aton dapit; sugadman han mga nasyunal nga balitang han mga cause-oriented group, an Ugop Waraynon nga hugpo hin mga Leyteños, Samareños ngan Biliranon ha Manila, mga kongresista han aton mga party-lists (Bayan Muna, Gabriela Women’s Party, Anakpawis, An Waray), mga lokal nga mga opisyales tikang ha barangay ngadto han lebel han probinsya, mga concerned citizens and individual advocates ha Cebu, Bohol, Manila ngan iba pa nga dapit han nasud, mga international human rights observers, church people ha magkadurudilain nga konggregasyon nga denominasyon, international human rights observers, nahimo naton ini. An haluag nga nagkakaurusa nga prente han mga nag-uundong han tawhanon nga Katungod ug sugadman natipa han pamalakat ni Palparan amo ini an nagpatalsik ha iya ha rehiyon.

Lugaring nagpapabilin an ayat han aton pagsukot para han hustisya han mga nabiktima niya. Ug sugad man adton pag-extend hin tambulig ngan assistance ngadto ha iba pa nga parte han nasud nga araba hin sugad nga kabutangan, in nagpapabilin.

Pakiana 2: Kumusta naman Alex, an pagkita han KATUNGOD-Sinirangan Bisayas han bag-o nga kabutangan han tawhanon nga Katungod ha aton rehiyon yana hi Major General Bonifacio Ramos na ngan diri na hi Palparan an nalingkod nga hepe han 8th ID PA?

Baton 2: Oo ungod nga waray na hi Palparan ngan hi Major General Bonifacio Ramos an bag-o nga commanding general han 8th ID PA pero, nagpapabilin an mga kampanya militar nga nagbibiktima hin indiscriminately ha mga molupyo labi na an sibilyan.

Nasusugad ini tungod kay parehas man la nga estratehiya (militarista nga pamaagi) ngan kampanya an ginpapatumban han mga operasyon-militar.

Ha laktud, diri urusahon nga padayon nga nakakadokumento kita hin mga grabe nga panalapas han tawhanon nga Katungod.

Ha propaganda ni Major General Ramos, pabalik-balik la iton iya baton nga propesyunal na it 8th ID. Hain propesyunal kun say la panmatay ngan panalapas han tawhanon nga Katungod an nahiaraan ngan nahihirekord hini nga mga kasundaluhan. Aw, propesyunal nga parapanmatay – professional killers and professional mercenaries – meaning, they are being paid by the people’s taxes to just kill the people they suspect of being dissenters, although it is a legitimate dissent.

Pakiana 3: Puyde ka makaghatag hin kongkreto nga ehemplo han mga kaso nga imo ginsisiring mo nga mga panalapas?

Baton 3: Pananglit, ha pag-abre han bulan han Setyembre 2005, nahitabo an Catbalogan massacre of SAMELCO employees ngan an asasinasyon kan Atty Bocar, an mangulo han Bagong Alyansang Makabayan ha rehiyon. Hin-o la an may kapas maghimo hini nga mga makarima-dima nga krimen kundi an military? Napamatud-an ini han naglabay nga kampanya ni Palparan ngan amo la ngahaw ini nga nakapadulot yana.

Duro gad an panmalukinit han 8th ID ngan 31st CRS pinaagi kan Major Neneveigh Alcovindas nga NPA an nagpatay han SAMELCO employees. Pero, kay dida pala han Hunyo ngan Hulyo hini nga tuig, daan na nira nga gin-aakusaran an SAMELCO linemen nga couriers han CPP-NPA-NDF. Yana, an motibo ngan kapasidad han pagburuhaton in nakada ha kumand ni Ramos. Sulibang, hin-o man an may presensya ha Brgy. Libas kun diin nahitabo an panmatay, di ba 34th Infantry Battalion?

Ha pagpataya naman kan Atty. Bocar, bisan mismo hi General Colomo, an hepe han PNP ha rehiyon nagtutudlok nga an nagpapabilin nga motibo han pagpatay ha iya mahitungod han iya involvement ha BAYAN. Ini nga mga asasinasyon hin mga lideres hin mga political groups sugad kan Samuel Bandilla han Anakpawis, Atty. Felidito Dacut han Bayan Muna ngan Rev. Edison Lapuz han amon alyansa. Kaapi ini han Operational Plan Ligpit nga ginkumpirmar pa ni Palparan dida han “Express it at the Park” ha Tacloban nga pagyakan niya.

Kitaon ta liwat an displacement of Manobos pinaagi han mga atrocities han Alfa Company han 34th IB PA ha ira komunidad. Klaro kaupay an mga istorya hini nga mga Manobo nga ginriringgal an ira pangukoy pinaagi han magpapanalipod kunta ha ira, an mga sundalo han gubyerno.

Nagpapabilin liwat an mga pandukot, interogasyon ngan mga pagpasuol. An monitoring center han KATUNGOD-SB nakagdokumento hin mga insidente hin abductions of farmers in PInabacdao, sugad man ha Palapag, Northern Samar nga natad-an nala nga igin-salvage hi Jolito Tobino han gintutuohan mga kaapi han 63rd Infantry Battalion ilarum han berdugo nga hi Col. Manuelito Usi.

Pira pa hini nga mga insidente an masunod:
1. Dislokasyon ngan panhadlok ha mga parag-uma ha Pinabacdao, Samar.
2. Pag-okupar han mga balay han sibilyan ug sugad man mga pampubliko nga israktura komo mga combat post ngan detsment han military bisan nga klaro ini nga pagtalapas han Protocol 2 o an balaudnon han gerra sibil nga kun diin gin-ratify ini han gubyerno han Pilipinas mismo dida han 1977.
3. Pagdukot ngan interogasyon.

Nagin linya han an mga propagandista han military (labi na an mga blocktime programs sugad han “Tribune ha Diwa” nga suportado han military, kun diri man ha mga programa ha radio nira ha bug-os nga rehiyon) an pagdiwara han kamot han 8th ID ha mga nahitatabo nga mga panalapas pero nagpapabilin an kamatuoran nga an may kapasidad maghimo ngan waray-iba nga mga nagpapatay/gusto magpaundang han pakigbisog han mga parag-uma para han tinuod nga reporma ha tuna, pakigbisog para han kaangayan nga sweldo, mga batakan nga serbisyo sosyal nga pag-uundong han tawhanon nga Katungod kundiri an estado, an Macapagal-Arroyo nga rehimen ngan an military nga operatiba han 8th ID.

Pakiana 4: May implikasyon ba ini nga mga HRVs ha nasyunal nga kampanya ni GMA? Tipaunano?

Baton 4: Natural nga nagtitikang an mando/kampanya han mga military ha kan GMA komo amo an commander-in-chief han Pwersa Armada han Pilipinas.

Natuo kami ha KATUNGOD-SB nga dako an baratunon han nasyunal nga administrasyon labi na han presidente tungod kay hiya mismo an hepe han Pwersa Armada. Maiha na liwat nga waray ginhihimo nga komento o pagsaway na manla an presidente ha iya mga tropa, hini nga kagubot nga hinimuan hini.

Siring ni General Ramos (han interbyu ni Bantay Jun Estoya dinhi ha Radyo Diwa) nga an iginpaptuman nira an mga estratehiya nira amo an Integrated Territorial Defense Systems (ITDS), Clear-Hold-Consolidate-Develop (CHCD) ngan National Internal Security Program (NISP) nga konsepto han operasyon. Parehas la ngahaw nga balayan hin madarahog ngan pasista nga kampanya ni Palparan.

Pakiana 5: Sulibangko, kumusta an post-ISM activities? Anon a an mga nahimo nga pitad kahuman manguli an international human rights observers ha ira tagsa-tagsa nasud?

Baton 5: Nanguli na an mga delegado, particular an mga foreign human rights observers ngan nagpapadayon an pagpaduso nira han mga nagin resolusyon han International Solidarity Mission (ISM) ngan International People’s Tribunal (IPT) ha mga nakit-an nira nga panalapas han tawhanon nga katungod dinhi ha Pilipinas.

Pira hini nga resolusyon amo an masunod: an pagpasamwak ha matag-nasud nira an resulta han imbestigasyon, pag-abot han mga tinaglawas han diplomatic core han ira nasud para kondenaron an mga panalapas nga i-pressure an rehimen Macapagal Arroyo nga tagaron an kabutangan ngan respetuhan an mga international human rights standards. Lakip liwat an pag-abre hin posibilidad hin pagpadara hin utro nga delegasyon han ira nasud nganhi ha aton para igpadayon an pag-obserbar kun tipaunan-o gintatagad han administrasyon an issue han human rights ngan mga violations.

Pakiana 6: Ano an nakikita niyo nga pitad han mga concerned government agencies hini nga nagpapadayon nga HRVs? An Commission on Human Rights (CHR), kumusta an pakigbuligay naton ha mga ahensya nga sugad hini.

Baton 6: Pira han mga kaso han 570 nga naidokumento han KATUNGOD-SB, Inter-Faith Solidarity Mission (IFSM), Pastoral Ecumenical Delegation Visit (PEDV) han World Council of Churches (WCC) ngan International Solidarity Mission (ISM) an iginsubmiter naton ha ha Commission on Human Rights (2005) yana nga Agosto ngan Setyembre 2005. Pira hini amo an masunod:
• Pagdisappear hin duha nga kadaragan-an ha Eastern Samar nga gindukot han mga operatiba han 14th IB PA nga nakaestasyon ha Brgy. Dao, Oras, Eastern Samar.
• An pagpataya kan Constancio Calubid han mga element han military nga ginsusupetsaran nga kaapi han 62nd IB PA ha pamumuno ni Lt. Col. Reynaldo Lanuzo nga amo an aada ha AOR.
• An pagmasaker han 34th IB PA han mga empleyado han SAMELCO 2 dida la mismo han perimetro o harani han ira perimetro ha Brgy. Libas, Catbalogan, Samar.
• An pakyas nga pagmasaker han Pamilya Barbas ha Sta. Rita, Samar pinaagi han gintutuohan mga CAFGU nga elemento han kampo nga namumutang ha Brgy. Balante, Basey, Samar.

Aminado mismo an CHR nga imbes nga tagapagbantay han kalinaw an mga military han 8th Infantry Division, hira na lugod an naggigin mayor nga tagapanalapas tungod hini nga mga reklamo nga nakakaabot ha ira buhatan. Maaram hira nga tungod han kan Palparan parayaw ngan kamadarahog, dako an igin-apaw han record han HRVs ha rehiyon.

Pakiana 7: Ano an nakikita niyo nga solusyon hini nga waray wantas nga pagpanalapas han tawhanon nga katungod pinaagi han mga kasundaluhan?

Baton 7: Batakan nga kamatuoran an darawhanon nga “waray Katungod nga libre nga iginhahahatag han mga magtiniyupion nga klase kundi kinahanglan igpursiger ini, ipakigbisog ini ngan igdaug”. Sugadman nga makakab-ot la ini kun magkamay-ada hin mga batakan nga sosyo-ekonomiko nga pagbabag-o liwat an aton katilingban.

Ha panmadalian nga panuyuanan, kun mapapatalsik hi Macapagal-Arroyo nga amo an hinungdan han mga militarista nga palisiya hin panhadlok (terror) nga alagid-agid hin martial law nga pagpuypoy han pag-aaro han katawhan hin mga batakan nga pagbabag-o, bangin pa magbag-o an kabutangan naton labi na ha hisgutananan han tawhanon nga Katungod.

Man ngani, ha aton pagtuo, an total departure ni Macapagal-Arroyo ha mga international and local human rights standards ug sugad man an waray wantas nga pamatay hin mga lideres han oposisyon pulitikal ngan panmasa nga organisasyon ug sugad man mga sibilyan in usa nga gross impeachable offense – lugaring la kay “kapit-tuko” ngan waray awod ini nga presidente ngan magmamalamahimo gud pagkapyot ha iya poder. Dako it maaamot hiton pagtagad, pagrespeto ngan pagkatagamtam han katawhan han ira Katungod kun mapapatalsik hi Arroyo ha iya pagkapyot ha poder ngan madarahog nga pagdumara.

Panawagan ko ngadto ha mga biktima, mga testigos, kaurupdan han mga biktima nga ha sugad hini nga kabutangan, iton aton mga Katungod ug sugad man iton aton kabubuwason ada la hiton aton panalingkamot. Ayaw kahadlok paggawas, pagyakan han kamatuoran ngan atuhan ta ini nga rehimen ug sugad man an mga galamay hini. Ipasamwak an mga aktuwal nga panhitabo hin abuso, ngan bumiksal kita ngadto hin pagkab-ot hin mga kongkreto nga kadaugan pinaagi han ngatanan nga nataran.

Puyde kita magsamapa hin mga reklamo ha CHR, ha National Bureau of Investigation - Department of Justice (NBI/DOJ), ha mga criminal nga korte, ha Joint Secretariat han Joint Monitoring Committee of the CARHRIHL, ha UN Commission on Human Rights ngan ha mga human rights NGO sugad han Katungod-Sinirangan Bisayas. Magpapasaka liwat kita hin mga reklamo nga sugad han class suit para masuktan ta hi Palparan ug an agaron hini nga an madakmol an nawong nga hi “Gloria Macapal Arroyo”.

Diri kita magpatarhog ngan iguliat pinaagi hin mga protesta ha kalsada an aton kapurungton hini nga pagdumara han pasista nga rehimen. Buhion ta an kagiusan protesta ha rehiyon komo amot naton han nasudnon nga paggios kontra han rehimen nga diri nagseserbe han katawhan.

Mag-urusa kita ha bisan ano nga porma hin pagpursiger han aton mga Katungod aton hasugon para mapatin-aw ta an kabubuwason nga may hustisya, kagawasan ngan pagtagad han Katungod han katawhan.

Hinog para makasiring kita nga kinahanglan naton ipadayon an pakigbisog para han mga Katungod. Padayon kita nga sulong. Damo nga salamat.

Missing Young Woman IN East Visayas Resurfaced as Propaganda Pawn and War Trophy of Military

KATUNGOD–SB–KARAPATAN
Alyansa ha Pagpanalipod han Tawhanon nga Katungod ha Sinirangan Bisayas
(Alliance for the Advancement of People's Rights in Eastern Visayas)
Email: katungodsbisayas@yahoo.com, xandre24@yahoo.com
Website: http://www.karapatan.org
P.O. Box 204, Tacloban Central Post Office, Tacloban City, 6500 Leyte


September 29, 2005





ATTY. PAQUITO NACINO

Regional Director

Commission on Human Rights (CHR)

Tacloban City





Dear Sir:



Warm Greetings!



Last Tuesday, September 27, 2005, at about 7:00 o'clock in the evening, the military presented to the public a certain Yelen Acebedo or Ka Lyka through Tribune ha Diwa, a block-time program broadcasted over Radio Diwa, DyDW, 531 KHz on the local AM Band, as a rebel returnee.



We are grossly alarmed by such airing of the program, because Yelen Acebedo is, one of those reported missing in our monitoring center and entered as KATUNGOD-SB Case No. 05-07-12 (ES). We have called up your attention on this case and sought your assistance in finding her along with Genalyn Ladisla, a native of Can-avid, Samar last August 4, 2005. We will furnish you with the tape and transcription later for your perusal.



The military, through the anchors of the block-time program "Tribune ha Diwa [1]" in the persons of Marlon Taño [2] and Zenaida "Babes" Adona [3] painted Yelen Acebedo to be a member of the New People's Army who surrendered to them last September 20, 2005 (seven days after she left the NPA, Babes Adona said). She was interrogated and allowed to give testimony on air without counsel. Based on our assessment, her statements were self-incriminating. Is she being held as a "propaganda pawn" of the Armed Forces of the Philippines as stated in "Operation Plan Gold Rust 8"? We wish to know.



Meanwhile, Marlon A. Taño on the August 29-September 4, 2005 issue of the Tribune Newspaper (Vol. 3, No. 25) wrote again that Yelen Acebedo @ Lyka was among the 180 personalities neutralized by Brig Gen. Jovito S. Palparan Jr. that gave him the warrant to be decorated with the Military Merit Medal when he was relieved last August 25, 2005. So, that justifies her abduction. Was this young lady on mere suspicion of being an NPA, was presented as Palparan's war trophy and medal for the counter-insurgency terror in Eastern Visayas? Attached is a copy of the newspaper article for your perusal.



Based on the testimony on air, the youngster said that she is currently under the custody of Col. Joel Cabides, the deputy brigade commander of the 801 st Infantry Brigade of the Philippine Army based Camp Eugenio Daza in Brgy. Fatima, Hinabangan town, Western Samar. The 801st Brigade has the direct operational control (OPCON) over the 14 th Infantry Battalion based in Brgy. Dao, Oras, Eastern Samar where Genalyn Ladisla and Yelen Acebedo were previously reported to be held in detention.



May I ask you this one serious question: Why could the military authorities hide from a constitutional body like the CHR the fact that they were holding custody of the missing persons we have been searching for almost three (3) months now? Please understand that I am making this known because abductions and enforced disappearances are now a daily occurrence in our region. Without the benefit of legal warrants of arrests or search papers, individuals are being abducted, detained, interrogated, tortured and killed by no other than elements of the Philippine Army – state security agents/forces at that – with impunity! How then can anyone be secured in this climate of terror created by the Armed Forces of the Philippines?



You have informed us earlier last September 14, 2005 that Genalyn Ladisla and Yelen Acebedo who were missing since July 12, 2005, were not in military's custody when we requested you to help us (KATUNGOD-SB and Genalyn Ladisla's relatives) in the search efforts. Your investigator visited the Camp/Headquarters of the 14 th IB located at Brgy. Dao, Oras, Eastern Samar last September 12, 2005.



If you could have listened to the propaganda line that the militarists-propagandists have inculcated into the mind of this young Yelen Acebedo two nights ago, certainly you will feel the uncertainty that we feel. She was made to 'say/accuse' that "legitimate rallies in Tacloban made by progressive groups are infiltrated and run by New People's Army" – the same propaganda line of that of the military officials particularly Col. Reynaldo Lanuzo (CO of the 62 nd IB PA), Major Neneveigh Alcovindas (CO of the 31st CRG-CAU-AFP), Major General Bonifacio Ramos (CG of the 8ID PA), Brig. General Roberto Ver (CO of the 801st IBde PA), Col. Manuelito Usi (CO of the 63 rd IB PA), among others, who said that their institution is a professional entity.



Please be alarmed that this maybe a signal coming from the military officials for their continued violence in the city streets during mass mobilizations and rallies-demonstrations. I therefore invoke the guarantees of the constitution that this Commission was founded on – parallel to the declaration of Commissioner Quisumbing that "rallies and demonstrations on the streets are guaranteed by the 1987 Philippine Constitution, thus, should not be restrained by permits".



Yelen Acebedo's public testimony over "Tribune ha Diwa" was also used by Zenaida "Babes" Adona to malign the credibility of the International Solidarity Mission (ISM) and KATUNGOD-Sinirangan Bisayas. Adona made it appear that Yelen Acebedo is a victim of the New People's Army and thus, should be investigated upon by our group.



I would like to make it known to you that in behalf of the currently concluded ISM's Regional Secretariat which I headed and the KATUNGOD-SB/KARAPATAN (duly registered at the Securities and Exchange Commission and acknowledged by Royal Norwegian Government in our human rights advocacy and development initiatives), that this case was taken/investigated by the ISM last August 14-19, 2005. Mrs. Obingayan-Julianes testified in front of the ISM and sought the help of foreign human rights defenders and observers for the resurfacing of Genalyn Ladisla and Yelen Acebedo.



We still do not know the whereabouts of Ms. Genalyn Obingayan-Ladisla. Where is she being held by her abductors? Please facilitate our queries to the 801 st Infantry Brigade of the Philippine Army based in Fatima, Hinabangan, Samar headed by Brig. General Roberto Ver (commanding officer) and Col. Joel Cabides (deputy commanding officer).
- Hide quoted text -



We are hoping for your most favorable response.





For the advancement of human rights, I remain,







Respectfully yours,





ALEX GARCIA LAGUNZAD

Secretary-General

KATUNGOD-SB-KARAPATAN





Copy furnished:



Local Media Outlets in Tacloban

Fr. Joseph Suson, Station Manager, Radio Diwa and KBP-EV Chairperson

National Media Outlets

CHR National Office

Most Rev. Bishop Jose Palma, Diocese of Calbayog

Cong. Catalino Figueroa, 1st District of Samar

Cong. Reynaldo Uy, MD., 2nd District of Samar

Cong. Marcelino Libanan, Lone District of Eastern Samar

Bayan Muna Party-List

An Waray Party-List

Gabriela Women's Party-List

KARAPATAN National Office

Ecumenical Movement for Justice and Peace (EMJP) National Office

Promotion of Church People's Response (PCPR) National Office

GRP Section of the JS, JMC of the CARHRIHL

NDFP Section of the JS, JMC of the CARHRIHL

International Solidarity Mission Human Rights Observers and Delegates

Asian Human Rights Commission (AHRC), Hongkong

Human Rights Watch (HRW), New York

United Nations Office of the Commissioner on Human Rights

[1] Based on the reported affiliations of its anchorpersons, one cannot expect impartiality and fairness expected of media practitioners from this radio program. Listening to this block-timer since its maiden broadcast in 2004 will prove to the bias of the anchors and the program which we see as gross disregard to the "Journalists' Code of Ethics".

[2] Alleged by the listeners of Radio Diwa through their comments and reactions in text messages in various programs broadcasted in this radio station as a part of the Civil Relations Service of the Armed Forces of the Philippines (CRS-AFP). The CHR may have access to confirm his affiliation to the Philippine Army and its civil-relations unit

[3] Reported in a radio program of Radio Diwa (relayed through a text message) to be an element of the CRS-AFP with Serial Number 840-272 620:Bn last 14 November 2004. Zenaida Adona is reported to have the rank of sergeant. The same reports were broadcasted in the now defunct Bombo Radyo Tacloban. These information need to be confirmed, however.